Hype Code to seria o wartościach, które chcemy kultywować wśród uczestników wydarzeń Basket Hype oraz Hype Games. W tym odcinku rozmawiamy o zdrowym podejściu do błędów i porażek.
Poniżej załączamy pytania nad którymi warto się zastanowić samemu lub ze swoim dzieckiem w domu. Jeśli prowadzicie zajęcia w szkole, możecie wybrać 4-6 pytań do omówienia podczas lekcji.
HYPE CODE CZ. II - JANNE AHONEN
Dlaczego wstydzimy się porażek i jak nauczyć się zdrowo podchodzić do własnych błędów?
Zapraszamy do obejrzenia filmu w zakładce HYPE CODE
Pomyły na przeprowadzenie dyskusji / lekcji:
Główna myśl:
Nie musimy cieszyć się z porażek, ale możemy nauczyć się doceniać odwagę, wysiłek i gotowość do uczenia się, nawet gdy coś nam nie wychodzi. Upadek nie określa naszej wartości.
Czas: około 40–45 minut, łącznie z projekcją filmu.
I. Powrót do pierwszego odcinka – kultura sukcesu 5 MINUT
Prowadzący przypomina: W pierwszym odcinku Kacpa powiedział coś bardzo ciekawego: „Żyjemy w czasach, w których bardzo chętnie mówimy o tym, co nam wychodzi, a nikt nie chce mówić o tym, co nam nie wychodzi”.
Pytania:
1. Dlaczego tak chętnie opowiadamy innym o swoich sukcesach, a tak niechętnie o porażkach?
2. Co częściej widzimy w mediach społecznościowych: udane czy nieudane próby? Dlaczego?
3. Czy zdarzyło wam się nie spróbować czegoś tylko dlatego, że baliście się, co inni pomyślą, jeśli wam nie wyjdzie?
4. Czego bardziej się boimy: samej porażki czy tego, że inni zobaczą naszą porażkę?
5. Czy ktoś, kto popełnia więcej błędów, musi być gorszy od kogoś, kto popełnia ich mniej?
Pytanie przejściowe:
Skoro tak bardzo nie lubimy porażek, to dlaczego niektóre z najważniejszych rzeczy w naszym życiu nauczyliśmy się robić właśnie dzięki temu, że wielokrotnie nam nie wychodziło?
II. Nauka chodzenia – kiedy upadki były czymś normalnym 5 MINUT
Nawiązanie do filmu: KACPA opowiada o dziecku, które uczy się chodzić. Przewraca się, wstaje, próbuje ponownie i znowu upada.
Pytania:
1. Ile razy małe dziecko musi się przewrócić, zanim nauczy się chodzić?
2. Co by się stało, gdyby po pierwszym upadku uznało: „Nie nadaję się do chodzenia. Nigdy więcej nie spróbuję”?
3. Dlaczego nie śmiejemy się z małego dziecka, kiedy uczy się chodzić i upada? Dlaczego wręcz przeciwnie – bijemy mu brawo?
4. Czy pamiętacie naukę jazdy na rowerze, pływania albo jazdy na rolkach? Dlaczego wtedy akceptowaliśmy to, że coś nam nie wychodzi?
5. Co się zmienia, kiedy dorastamy? Dlaczego w wieku kilku lat upadek jest naturalną częścią nauki, a kilka lat później błąd przy tablicy potrafi być powodem do ogromnego wstydu?
Pytanie kluczowe:
Kiedy i dlaczego zaczynamy bardziej bać się tego, jak wyglądamy w oczach innych, niż cieszyć się z tego, że uczymy się czegoś nowego?
III. Janne Ahonen – żeby latać, trzeba nauczyć się lądować 7 MINUT
Prowadzący pyta: „Zauważyliście, że Kacpa w filmie wspomniał dwóch sportowców: Janne Ahonena i Roberta Mateję? Czy ktoś wie, kim są?” Co łączy Janne Ahonena, Roberta Mateję i Adama Małysza?
Pozwól uczniom zgadywać. Następnie przedstaw wszystkich trzech zawodników. (Możesz posilić się zdjęciami zawodników pobranymi z internetu)
Janne Ahonen Fiński skoczek narciarski, pięciokrotny zwycięzca Turnieju Czterech Skoczni. Jeden z najbardziej utytułowanych zawodników w historii tej dyscypliny.
Robert Mateja Polski skoczek narciarski, olimpijczyk, wieloletni reprezentant kraju. Nie odnosił takich indywidualnych sukcesów jak Małysz czy Ahonen, ale przez lata rywalizował na najwyższym poziomie.
Adam Małysz Legenda polskiego sportu. Czterokrotny zdobywca Kryształowej Kuli za Puchar Świata, czterokrotny mistrz świata i czterokrotny medalista olimpijski.
Dalsze pytania:
1. Co jest najbardziej niezwykłego w skokach narciarskich? Dlaczego ludzie od zawsze marzyli o lataniu?
2. Czego symbolem jest latanie? Wolności, odwagi, spełniania marzeń, przekraczania własnych granic?
3. Czy skoczek może nauczyć się latać bez nauczenia się bezpiecznego lądowania?
4. Czy nawet najlepsi skoczkowie świata popełniają błędy, oddają słabe skoki i czasem upadają?
5. Co jest trudniejsze: oddać pierwszy skok czy ponownie usiąść na belce po bolesnym upadku?
6. Czy to, że Adam Małysz zdobył znacznie więcej medali niż Robert Mateja, oznacza, że Mateja był człowiekiem mniej wartościowym?
Pytanie łączące skoki z koszykówką:
Co łączy skoczka narciarskiego, dziecko uczące się chodzić i KACPĘ próbującego trafić do kosza z ogromnej odległości?
Oczekiwane odkrycie: Wszyscy muszą zaakceptować, że nie każda próba będzie udana. Niepowodzenia są częścią uczenia się, a nie dowodem, że nie warto próbować.
IV Koszykówka – dlaczego kibicujemy komuś, kto pudłuje? 5 MINUT
Pytania:
1. Kiedy oglądacie KACPĘ wykonującego trick shoty, co czujecie po kolejnych niecelnych rzutach?
2. Dlaczego nie śmiejemy się z niego, że nie trafia, tylko czekamy i kibicujemy mu, żeby w końcu się udało?
3. Czy gdyby trafił za pierwszym razem, film byłby równie emocjonujący?
4. Czy wszystkie niecelne rzuty przed trafieniem były bezwartościowe?
5. Dlaczego potrafimy kibicować KACPIE, kiedy pudłuje, a sami wstydzimy się popełniać błędy na oczach innych?
6. Czy tak samo kibicowalibyśmy KACPIE, gdybyśmy wiedzieli, że ostatecznie nie trafi? Czy jego wysiłek nadal zasługiwałby na uznanie?
Cytat do dyskusji “You miss 100% of the shots you don't take.” „Nie trafisz żadnego z rzutów, których nie oddasz”. — Wayne Gretzky, legendarny kanadyjski hokeista, któremu przypisuje się te słowa.
Pytania: - Co ten cytat oznacza poza sportem? - Jakie „rzuty” w naszym codziennym życiu boimy się oddać? - Czy większym problemem jest nieudana próba czy rezygnacja wyłącznie ze strachu przed ośmieszeniem?
V. Czy możemy 'celebrować' porażki? 7 MINUT
Wprowadzenie: W świecie biznesu i wynalazków wiele znanych sukcesów poprzedzały liczne nieudane próby. Przykładowo James Dyson stworzył 5127 prototypów, pracując nad technologią swojego odkurzacza.
Pytania:
1. Czy te tysiące prototypów były porażkami, czy częścią procesu odkrywania czegoś nowego?
2. Czy możliwe, że z niepowodzenia nauczymy się więcej niż z sukcesu? Dlaczego?
3. Czy jeśli coś udało nam się za pierwszym razem, zawsze wiemy, dlaczego się udało?
4. Czy porażka powinna sprawiać nam przyjemność? Czy to normalne, że czujemy złość, smutek albo rozczarowanie?
5. Czy można jednocześnie być smutnym z powodu porażki i dumnym z tego, że się spróbowało?
6. Czy powinniśmy świętować sam błąd, czy raczej odwagę, wysiłek i to, czego się nauczyliśmy?
7. Co moglibyśmy zrobić, żeby w naszej klasie bardziej doceniać próbowanie nowych rzeczy, nawet kiedy komuś nie wychodzą?
Pytanie kluczowe: Czy możliwe jest, że nie udało ci się osiągnąć celu, a mimo to masz powód, żeby być z siebie dumnym?
Wniosek do wspólnego sformułowania: Nie chodzi o to, żeby cieszyć się z każdego błędu. Chodzi o to, żeby nie traktować błędu jako powodu do wstydu. Możemy docenić wysiłek, odwagę i gotowość do nauki, a jednocześnie zastanowić się, co poprawić.
VI. Zakończenie – nie musisz trafiać, żeby mieć odwagę rzucać 3–5 MINUT
Trzy pytania na koniec:
1. Gdybyś mógł cofnąć się do momentu, kiedy bardzo wstydziłeś się jakiegoś błędu, co powiedziałbyś wtedy samemu sobie?
2. Jak możemy reagować na błędy innych, żeby ludzie w naszej klasie nie bali się próbować?
3. Jaką jedną rzecz chciałbyś zrobić, gdybyś mniej bał się, że ci nie wyjdzie?
PODSUMOWANIE Kiedy byliśmy mali, nikt nie oczekiwał, że od razu będziemy umieli chodzić. Kiedy uczyliśmy się jeździć na rowerze, wiedzieliśmy, że możemy się przewrócić. Ale z jakiegoś powodu, kiedy dorastamy, zaczynamy myśleć, że błędy są czymś wstydliwym. Adam Małysz nie został mistrzem dlatego, że każdy jego skok był doskonały. KACPA nie trafia każdego rzutu. A my nie musimy być najlepsi we wszystkim, czego próbujemy. Nie musimy lubić porażek. Nie musimy udawać, że przegrana nie boli. Ale możemy przestać się ich wstydzić. Bo to, że coś ci nie wyszło, nie oznacza, że jesteś nieudacznikiem. Oznacza tylko, że tym razem ci nie wyszło. I być może właśnie dzięki tej próbie jesteś o krok bliżej czegoś, czego jeszcze wczoraj nie potrafiłeś.
1. WYTRWAŁOŚĆ – odcinek 1 Nie oczekuj, że wszystko przyjdzie natychmiast. Nie rezygnuj tylko dlatego, że coś wymaga czasu.
2. JANNE AHONEN – odcinek 2 Nie wstydź się swoich nieudanych prób. Błędy nie definiują twojej wartości.
To bank pytań do poprowadzenia żywej dyskusji, nie kwestionariusz. W każdej części wybierz 2–4 najważniejsze, zależnie od reakcji uczniów. Szczególnie mocno wybrzmieć powinno pytanie z części IV: „Dlaczego potrafimy kibicować KACPIE, kiedy pudłuje, a sami wstydzimy się popełniać błędy na oczach innych?” To emocjonalne centrum tej dyskusji.
